!خواهرم ازین ها الگو بگیر
خواهرم ازین ها الگو بگیر
نگاهبان قرآن مادر مؤمنان حفصه دختر سیدنا امیر المؤمنین عمر رضی الله عنه
او حفصه دختر عمر بن خطابرضی الله عنه است؛ آن صحابی بزرگواری که خداوند به وسیله او اسلام را عزیز گرداند. حفصهل در جوانی هم از زیبایی ظاهری و هم از زیبایی باطنی (تقوا) بهرة فراوانی داشت.
او با یکی از یاران بزرگوار پیامبر r به نام خنیس بن حذافه بن قیس سهمی قریشی مشهور به صاحب الهجرتین ازدواج کرد، همسرش در بدر و احد, حضور داشت و پس از آن در دارالهجره به دنبال زخمی که در احد برداشته بود، وفات یافت. پس از آن, زن بیوة بسیار پرهیزگارش، حفصهل باقی ماند که در آن موقع هجدهساله بود.
عمرt که دخترش در جوانی بیوه شده بود، دلتنگ گشت و به خاطر این مصیبتی که به شوهر مجاهد وی رسیده بود, اندوهگین بود و هرگاه که داخل خانهاش میشد و دخترش را اندوهگین میدید، غمگین میگشت. او پس از اندیشهای طولانی به این نتیجه رسید که باید برای حفصه همسری را انتخاب کند تا با او الفت بگیرد، حدود هفت ماه یا بیشتر تقاضای کسانی که خواستار ازدواج با او بودند را رد میکرد.
او ابوبکرt را برای این امر انتخاب کرد, که محبوبترین افراد نزد رسول خداr بود و ابوبکرt نیز به شدت غیرت و شجاعت ذاتی که حفصه از عمرt به ارث داشت، آگاه بود.
عمرt شتابان نزد ابی بکرt رفت و در بارة حفصه با او سخن گفت که خداوند او را چگونه با بیوهشدن مورد امتحان قرار داده است. ابوبکر صدیقt به خاطر دلجویی و کمک به سخنان او گوش داد. و عمرt از او خواست که با حفصه ازدواج کند و یقین داشت که ابوبکرt این دختر جوان باتقوی را که پدرش مردی است که اسلام به واسطة او عزت یافت، قبول خواهد کرد؛ اما ابوبکرt به او پاسخی نداد. عمرt در حالی که قلبش شکسته بود و صدقه میداد بازگشت. در بین راه به خانة عثمان بن عفانt رفت که همسرش رقیهل دختر رسول خدا r بر اثر بیماری حصبه مرده بود.
و عمرt با عثمانt صحبت کرد و مسئله ازدواج حفصه را با او در میان گذاشت ولی عثمان t نیز به عمرt گفت: اکنون قصد ازدواجکردن ندارم.
اندوه و غم عمرt با این جواب رد عثمان پس از ابی بکررضی الله عنه ، دوچندان گشت، او از این دو دوست خود, که منزلت والای او را به خوبی میشناختند، بسیار دلگیر شد و به سوی پیامبر r رفت و از حال خود و آنچه میان او و ابی بکر و عثمان بن عفان گذشته بود، گلایه کرد.
پیامبر r تبسم فرمود و گفت:
«حفصه را با بهتر از عثمان تزویج کن، و عثمان هم با کسی بهترا ز حفصه ازدواج میکند»((1)
و چهره عمرt از این شرف عظیمی که در خیال هم نمیتوانست به آن برسد، از شادی برق زد و به این وسیله غم از چهرة او زایل شد. شتابان رفت تا این مژده سربلندی را به حفصه بدهد، ابوبکرt نخستین کسی بود که عمرt با او ملاقات کرد و همینکه صدیقt به او نگریست، به سرعت به شادی و خوشحالی در چهره عمرt پی برد و دستش را برای تبریکگفتن به او دراز کرد و در حالی که عذر میخواست گفت: «از من دلگیر مباش ای عمر، زیرا که رسول خدا r حفصه را در نظر داشت، و من هرگز نمیخواستم که راز رسول خدا r را فاش کنم و اگر او رهایش کند، من با او ازدواج خواهم کرد(2)
مدینه, شادی ازدواج پیامبر r با حفصه دختر عمررضی الله عنه را در شعبان سال سوم هجرت جشن گرفت. و این شهر, از ازدواج عثمان بن عفانt با ام کلثومل دختر محمد r در جمادی الاخر سال سوم هجرت, متبرک گشت.
حفصهل نیز به همسران رسولr و امهات مؤمنین پاک، پیوست «سوده» و «عایشهرضی الله عنه» در خانه پیامبرr بودند. این هووها باهم بودند و حفصه از عایشه جانبداری میکرد؛ زیرا که او را نزدیکترین هووها به خویش میدید و عایشهل را شایستهتر از همه میدانست و دائماً این گفتار پدرش را برای او مثال میآورد, که «تو کجا و عایشه کجا و پدر تو کجا و پدر عایشه کجا؟».
حفصه و عایشهرضی الله عنه هردو باهم, مقابل پیامبر r همدست شدند، و خداوند در بارة آن دو, این آیه را نازل فرمود: ﴿bÎ) !$t/qçGs? n<Î) «!$# ôs)sù ôMtó|¹ $yJä3ç/qè=è% ( bÎ)ur #tyg»sàs? Ïmøn=tã ¨bÎ*sù ©!$# uqèd çm9s9öqtB ã@Îö9Å_ur ßxÎ=»|¹ur tûüÏZÏB÷sßJø9$# ( èpx6Í´¯»n=yJø9$#ur y÷èt/ y7Ï9ºs îÎgsß ÇÍÈ ﴾ (التحريم: 4 ) « [شما اى دو همسر پيامبر] اگر به درگاه خداوند توبه كنيد، بى گمان دلهايتان به حقّ گرايش يافته است، و اگر با هم عليه رسول الله r متفق شويد، در حقيقت خدا ياور اوست، و همچنين جبرئيل و مؤمنان صالح، و فرشتگان بعد از آنان پشتيبان او هستند».
نقل است که پیامبر r حفصه را طلاق داد، زمانی که مسئله پشتیبانی حفصه و عایشهب باهم بر علیه پیامبرr پیش آمد، ولی به امر جبرئیلu دوباره با او ازدواج کرد و فرمود: «او روزهدار و نمازگزار و همسر تو در بهشت
- بخاری در نکاح آن را روایت کرده است، باب عرضهکردن انسان دخترش یا خواهرش را بر افراد خوب (6 / 130) و نسائی در نکاح باب آن که فردی دختر بزرگش را شوهر بدهد، (6 / 83) و ابن سعد در طبقات (8 / 82) و الاصابة (8 / 51) و
- بخاری در نکاح این مطلب را آورده است، باب آن که انسان دخترش یا خواهرش را بر نیکان عرضه کند (6 / 130) و رک. طبقات (8 / 82) و الاصابه، (8 / 51) و الاستیعاب، (4 / 1811).
- الاستیعاب، (4 / 1818).میباشد»() 3)
و هنگامی که این راز فاش شد، حفصه ل دلیل غم و اندوه همسر بزرگوارش را دانست. پس از آن , امنیت و آرامش و اطمینان به حفصه بازگشت و رسول خداr او را بخشید و او نیز با بهترین رفتار نیکویی که یک زن میتواند با شوهرش داشته باشد، با پیامبر r زندگی کرد.
هنگامی که رسول بزرگوارr رحلت فرمود، و ابوبکرt به جانشینی ایشان انتخاب شد، حفصه ل از میان تمام امهات مؤمنین از جمله عایشهل – برگزیده شد تا مصحف خطی قرآنکریم نزد او حفظ گردد. حفصهب در طول عمرش, همواره عابد و پرهیزگار، روزهدار و نمازخوان بود. او تنها زنی است که فضیلت نگاهداری و حفاظت از قرآنکریم یعنی قانون اساسی و معجزه جاویدان پیامبر r و سرچشمة اعتقادات مسلمان, نصیب او شد.
و زمانی که پدرش عمرt, به سبب زخم نیزهای که از ابولؤلؤ خورده بود، در ذی الحجه سال 23 هجری, مرگ خویش را نزدیک دید، به حفصه در بارة ما تَرَکی که از او باقی ماند, وصیت کرد.
حفصهل در روزگار معاویه بن ابی سفیان, پس از آن که به برادرش عبدالله در بارة وصیتهای پدرش سفارش کرد، از دنیا رفت. خداوند خشنود باشد از این بانو, که محافظ قرآنکریم بود و جبرئیل u در بارة او گفته بود: روزهدار نمازگزار است و همسر پیامبر r در بهشت.
(3)- این حدیث صحیح را ابوداود در نکاح آورده است، باب رجوع بعد از طلاق شماره (2283 / و ابن ماجه به شماره / 2016 و هردو نفر آنها به سخن عمرt اتکا نموده اند که پیامبرr حفصه را طلاق گفت و سپس به او مراجعت کرد، و نسائی در باب طلاق این روایت را آورده است، باب الرجفه از حدیث ابن عمررضی الله عنه با سند صحیح (6 / 212).